بیوشیمی

وب سایتی برای علاقه مندان علوم زیستی
بیماریهای ذخیره ای گلیکوژن
2 ژوئن 10

جواهر پور محمد – پزشکی

ذخيره اصلي گليكوژن بدن در عضله اسكلتي و كبد است. در عضله اسكلتي گليكوژن به عنوان ذخيره سوخت براي سنتز ATPطي انقباض عضله به كار مي رود. در كبد گليكوژن براي حفظ ميزان گلوكز خون مورد استفاده قرار مي گيرد. گليكوژن پلي مر –Dگلوكز است كه از انشعاب هاي بسيار برخوردار مي ياشد .

پيوند گليكوزيدي اصلي عبارت است از :پيوند (4→1)α پس از هشت تا ده رزيدوي گلوكوزيل يك انشعاب حاوي پيوند (6→1)α وجود دارد . گلوكز –UDPكه واحد ساختماني گليكوژن است توسطUDP- گلوكز فسفريلاز از گلوكز 1- فسفات و UTPسنتز مي شود . گلوكزي كه از گلوكز –UDP مشتق مي شود به انتهاي غير احياكننده زنجيره گليكوژن انتقال مي يابد. اين كار توسط گليكوژن سنتاز انجام مي شود كه پيوند (4→1)α مي سازد . انشعاب هاي گليكوژن توسط آميلو(6→1)α (4→1)αترنس گلوكوزيداز ساخته مي شود كه سبب انتقال زنجيره هايي متشكل از پنج تا هشت رزيدو از انتهاي غير احيا كننده زنجيره گليكوژن (با شكستن يك پيوند (4→1)α)و اتصال آن با يك پيوند (4→1)α ميان رزيدوهاي گلوكوزيل در انتهاي غير احيا كننده  زنجيره گليكوژن سبب توليد گلوكز 1- فسفات مي شود . اين آنزيم مستلزم پيرودوكسيل فسفات به عنوان كوآنزيم است اين تجزيه پياپي تا هنگامي ادامه پيدا مي كند كه جهار واحد گلوكوزيل در هر زنجيره پيش از نقطه انشعاب باقي بماند. ساختمان حاصل موسوم به دكسترين حد است. اليگو آلفا(4→1)  آلفا(4→1)  كلوكان ترنسفراز سه تا چهار رزيدوي گلوكوزيل كه به انشعاب متصل هستند را بر مي دارد و آنها را به انتهاي غيراحياكننده زنجيره ديگر منتقل مي سازد اين رزيدوها مكان جديد مي توانند توسط گليكوژنفسفريلاز به گلوكز 1- فسفات تبديل شوند.رزيدوي گلوكز كه تنها باقي مانده است و با پيوند6 و 1- α اتصال يافته است آميلو – آلفا-1، 6- گلوكوزيدار به روش هيدروليتيك برداشته مي شود و گلوكز آزاد رها مي شود. گلوكز 1- فسفات توسط فسفو گلوكوموتاز به گلوكز6- فسفات تبديل مي شود.در عضله، گلوكز6- فسفات وارد گليكوليز مي شود.در كبد، فسفات توسط گلوكز 6-فسفاتاز برداشته مي شود و گلوكز آزاد رها مي شود كه مي تواند براي حفظ ميزان گلوكز خون در آغاز روزه داري مورد استفاده قرار گيرد.

“بيماريهاي ذخيره گليكوژن”يك واژه عمومي است كه دسته اي از اختلالات ارثي را توصيف مي كند كه با رسوب يك نوع يا يك مقدار غير طبيعي گليكوژن در بافت و يا نقص در حركت گليكوژن مشخص مي شود.

نوع

نام

آنزيم معيوب

اندام تحت   تاثير

گليكوژن در اندام تحت ثاثير

علائم باليني

0

-

كمبود گليكوژن سنتاز

كبد

كاهش در مقدار

هيپوگليسمي,  هايپركتونمي  مرگ زودرس

I

بيماري  فن گيركه

گلوكز 6-فسفاتاز يا سيستم انتقال

كبد و كليه

افزايش در مقدار,ساختار طبيعي

تجمع گليكوژن در كبد و سلول هاي توبول كليه,  هيپو گليسمي,  لاكتيك اسيدمي كتوزيس,  هيپرليپمي

II

بيماري پومپه

4→1αو6→1αگلوكيداز ليزوزومي (اسيد مالتاز)

تمام اندامها

افزايش قابل توجه در مقدار ساختر طبيعي

تجمع گليكوژن در ليزوزوم ها,  واريانت با شروع در جواني,  ضعف عضلاني واريانت با شروع در بالغين و ديستروفي عضلاني

III

بيماري كوري

كمبود انزيم شاخه شكن

ماهيچه و كبد

افزايش درمقدار شاخه هاي خارجي كوتاهتر

هيپوگليسمي ناشتا, بزرگي كبد در نوزادي,

I V

بيماري آندروسن

كمبود آنزيم شاخه ساز (4→1αو6→1α)

كبد و طحال

مقدار طبيعي ,هاي خارجي بسيار طويل

تجمع پلي ساكاريدها با نقاط انشعاب كم, بزرگ شدن كبد و طحال, مرگ بر اثر نارسايي قلب و كبد در سال اول تولد

V

بيماري مك اردل انقباضات (اختلال ميو فسفريلاز)

كمبود فسفريلاز

ماهيچه

افزايش متوسط در مقدار,ساختار طبيعي

توانايي محدود در انجام تمرين ورزشي سخت به علت درد عضله, بالا بودن گليكوژن غير طبيعي عضله(5/2 تا4 %)وجود مقدار بسيار كم بعداز فعاليت

VI

بيماري هرس

كمبود فسفريلاز

كبد

افزايش در مقدار

بزرگي كبد, تجمع گليكوژن در كبد, هيپوگليسمي ملايم ,عموما پيش آگهي خوب

VII

بيماري tarui

كمبود فسفو فروكتوكيناز

ماهيچه

افزايش در مقدار,ساختار طبيعی

آنمي هموليتيك

VIII

-

كمبود فسفريلازكيناز

كبد

افزايش در مقدار,ساختار طبيعي

VIمانند نوع

IX

-

كمبود فسفريلازكيناز

كبد و ماهيچه

افزايش در مقدار,ساختار طبيعي

VIمانند نوع

X

-

كمبودپروتئين كيناز وابسته بهcamp

كبد

افزايش در مقدار,ساختار طبيعي

بزرگي كبد, تجمع گليكوژن در كبد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>